نقطه کوچولو و دیکانستراکشن(قسمت اول)

دیکانستراکشن(deconstruction)!یکی از کلمات شاید بشه گفت قلمبه سلمبه ای که هر از گاهی تو عالم معماری به گوشتون می خوره!به هر ساختمان عجیب غریب با زوایای غیر عادی ,اشکال هندسی شکسته شده ,غیر منظم و رندم سریعاً یه برچسب دیکانستراکشن می چسبونن و به پیچیده ترین وجه ممکن در بارش توضیح می دن! البته نه اینکه بخوان بیننده عام را بپیچونن , نه!واقیعت قضیه اینه که در اکثر مواقع خودشون هم نمی دونن و یا یه برداشت غلط از این قضیه دارن.

بحث اینکه داستان دیکانستراکشن دقیقا چیه و چه جوری یه تئوری از حوزه ادبیات سر از دنیای معماری در آورده خیلی پیچیدس و درنتیجه باز کردن و شرحش از حوصله ی این وبلاگ خارجه ولی نقطه کوچولو خیلی دوست داره برداشت شخصیشو از این تئوری بگه؛البته این واضحه که این نظر ممکنه در آینده عوض بشه یا تکمیل بشه و در واقع مطرح کردن نظر شخصی ام بیشتر برای تبادل نظر و گسترش دادن دیدگاهمه.

حرکتی که به عنوان دیکانستراکشن, یا گاهی اوقات دیکانستراکتیویسم(deconstructivism) شناخته می شه در واقع از یکی از راههای سرو کله زدن با تئوری ها و نقد های دوران پست مدرن در دهه 60 نشئت می گیره.دیکانستراکشن محصول جنبش پست-استراکچرال(post-structural) و بازتاب عرصه ی متغییر و کمبود قطعیت خاستگاههاش هست.

گرچه اولین ردپاهای این طرز فکرو می شه توی بعضی از کارهای مارتین هیدگر(Martin Heidegger),فیلسوف آلمانی, دید اما بیشترین اصل این تئوری, هم در ادبیات و هم در معماری از نویسنده و فیلسوف ادبی فرانسوی, ژاک دریدا, هست که یه سری کتاب در این زمینه نوشته و هم در فرانسه و هم درتعدادی از دانشگاههای آمریکاتدریس داشته و از دهه ی 60 تبدیل به یه شخصیت برجسته عمومی شد.

تخصص دریدا ادبیات و فلسفه هست و طرز نزدیک شدنش به این موضوع در وحله اول از طریق زبان شناسی با این سوال شروع می شه “دیکانستراکشن چیست؟”دریدا خودش می نویسه,”دیکانستراکشن چی نیست؟ بجز همه چیز!دیکانستراکشن چی هست؟ به غیر از هیچ چیز!”

مسلماً این برای شروع اصلاً کمکی به شما نمی کنه و اگر که خیال می کنید خود دریدا این تئوری رو برای شما مفصل و کامل و واضح شرح می ده سخت در اشتباهید!عملاً تنها کاری که دریدا می کنه بازی با کلمات هست که خیلی توش تبحر داره و ازش لذت می بره! اون عملاً به شما دیکانستراکشن رو نشون می ده و بعد که حسابی اغواتون کرد توی هوا ولتون می کنه تا خودتون کشف کنید.

دریدا می گه دیکانستراکشن منفی نیست ؛یه فرایند نابود سازی نیست ؛تحلیل و نقد نیست و یا یه شیوه ؛اون حتی یه کنش و یا یه عملکرد هم نیست. یه نکته جالب که کریچلی(Critchley),یکی از مفسرین دریدا,بهش اشاره کرده اینه که دریدا برای دیکانستراکشن با احتیاط تمام از به کار بردن فعل بودن اجتناب می کنه و ادعا من کنه که دیکانستراکشن اتفاق می افته!این نکته فوق العاده ظریف و قابل تاملیه!

بنابراین دیکانستراکشن قابل تعریف نیست و یا حداقل دریدا تمایلی به ارائه یه تعریف قطعی ازش نداره ولی اگر زرنگ باشید می شه یه جورایی از زیر زبون دریدا کشید که بالاخره این تئوری چی می گه.

خیلی دوست دارم بیشتر وارد بحث بشم و در مورد خوندن های مختلف یه متن و… توضیح بدم ولی هنوز هم فکر می کنم که از حوصله این جا خارجه ولی اگر کسی علاقه داشت بازم بدونه و بخونه یا اینکه کسی نظری متفاوت با نقطه کوچولو داره حتماً کامنت بذاره. نقطه کوچولو شیفته دونستن نظر های مخالف و متفاوت و کلاً هر گونه تبادل نظره.

البته من هنوز نظر شخصیمو در مورد این تئوری و کاربردش در عالم معماری نگفتم.حتماً تو پست بعدی می گم!